Poradnik
19 Crimes: wino ze skazańcami na etykietach
cze
19 Crimes [najn-tin krajms] to marka win australijskiego koncernu Treasury Wine Estates, która na etykietach pokazuje portrety prawdziwych skazańców zesłanych do Australii. Nazwa nawiązuje do 19 przestępstw, za które według marki zamiast kary śmierci groziła zsyłka. Portret z etykiety można „ożywić” telefonem, a na korku albo pod zakrętką jest nadruk jednego z tych przestępstw. Większość win pochodzi z Australii, a część gamy powstaje w Kalifornii. W sklepie mamy pięć win tej marki: cztery australijskie i jedno kalifornijskie.
Dane o marce i winach podajemy za producentem, kartami win w monopolach alkoholowych Szwecji, Norwegii i Kanady oraz prasą branżową, historię zsyłek za brytyjskim Archiwum Narodowym, Muzeum Narodowym Australii, Biblioteką Narodową Australii i UNESCO.
Czego NIE robimy: nie przypisujemy własnych punktów ani gwiazdek i nie układamy tego zestawienia według ocen. Na kartach części butelek pokazujemy oceny krytyków - zawsze z nazwiskiem krytyka i rocznikiem, którego ocena dotyczy, i nigdy jako naszą własną notę. Kolejność w tym zestawieniu od tych ocen nie zależy.
Ceny i dostępność pobierane na żywo z katalogu sklepu.
Kto robi 19 Crimes
Marka należy do Treasury Wine Estates, koncernu winiarskiego z Melbourne. Na rynek weszła w 2012 roku - tak podaje większość źródeł, choć artykuł naukowy w M/C Journal wskazuje rok 2011.
Podstawowe wina mają na etykiecie oznaczenie South Eastern Australia. To zbiorcza apelacja obejmująca kilka stanów, więc winogrona mogą pochodzić z dużego obszaru. Wina 19 Crimes są w sprzedaży między innymi w Szwecji, Norwegii, na Filipinach i w Polsce.
Kupujący dostaje tu wino dużej marki razem z całą opowieścią: portretem skazańca na etykiecie, przestępstwem na zamknięciu i animacją w telefonie. Ta opowieść to marketing zbudowany na prawdziwych losach, dlatego samo wino lepiej wybierać według szczepu, pochodzenia i cukru resztkowego.
Skąd nazwa: zsyłki do Australii
Według marki skazanych za co najmniej jedno z 19 przestępstw zsyłano do Australii zamiast karać śmiercią. Lista na stronie marki obejmuje między innymi kradzież, bigamię, podawanie się za „Egipcjanina”, czyli Roma, i kradzież całunu z grobu.
Historia zsyłek jest szersza niż ta lista. Brytyjska ustawa z 1718 roku przewidywała zsyłkę na 7 lub 14 lat, tyle że do Ameryki. Australia przejęła tę rolę dopiero po 1776 roku. Sądy orzekały zsyłkę także dożywotnio, często zamiast kary śmierci. Karano nią za kradzieże, kłusownictwo i przestępstwa polityczne. Lista marki jest więc konstrukcją marketingową, choć zbudowaną z prawdziwych przestępstw. Badaczki z University of New England piszą, że dobrano ją pod opowieść o drobnych przewinieniach, i zarzucają marce romantyzowanie losów zesłańców.
Pierwsze statki ze skazańcami, tak zwana Pierwsza Flota, dotarły do Australii w styczniu 1788 roku. Ostatni, Hougoumont [u-gu-mą], zawinął do Fremantle [fri-men-tl] w Australii Zachodniej w styczniu 1868 roku. Przez te 80 lat przewieziono ponad 160 tys. skazańców - źródła podają liczby od nieco ponad 160 do około 166 tys. Najwięcej, około 7 tys. osób, przypłynęło w 1833 roku. Większość skazano za kradzież drobnych rzeczy, a mniej więcej co czwarty zesłaniec pochodził z Irlandii. Osady karne powstawały na ziemiach Aborygenów, których wypierano z wybrzeży.
Etykiety 19 Crimes: kto jest na portretach
Według strony marki każde wino ma na etykiecie innego zesłańca:
- Red Blend - John Boyle O'Reilly [dżon bojl o-raj-li],
- Cabernet Sauvignon - Michael Harrington,
- Hard Chard, czyli chardonnay - Jane Castings,
- Shiraz - James Keiley,
- Uprising - Cornelius Dwyer Kane,
- Pinot Noir - Thomas Delaney,
- Banished - James Wilson,
- Sauvignon Block, czyli sauvignon blanc - Michael Moore.
Wśród tych ośmiu osób siedem to irlandzcy więźniowie polityczni, tak zwani fenianie.
John Boyle O'Reilly (1844-1890) służył w 10. pułku huzarów armii brytyjskiej i należał do fenian. Wyrok śmierci zamieniono mu na 20 lat więzienia. Do Australii przypłynął Hougoumontem, a w 1869 roku uciekł na amerykańskim wielorybniku Gazelle. W Bostonie był później poetą i redaktorem pisma „The Pilot”.
Michael Harrington należał do tak zwanych wojskowych fenian, czyli Irlandczyków służących w armii brytyjskiej. W kwietniu 1876 roku uciekł razem z pięcioma innymi więźniami, w tym z Jamesem Wilsonem z etykiety Banished. Łódź odpłynęła spod Rockingham w stronę amerykańskiego wielorybnika Catalpa, a w nocy z 17 na 18 kwietnia złapał ją szkwał. Ucieczkę zaplanowali w Stanach Zjednoczonych John Devoy i organizacja Clan na Gael [klan na gejl], statkiem dowodził George Anthony, a O'Reilly doradzał przy całej akcji. Catalpa dopłynęła do Nowego Jorku 19 sierpnia 1876 roku, a od jej nazwy całą akcję nazywa się Catalpa rescue. W materiałach marki ta historia różni się od źródeł w kilku szczegółach, na przykład w tym, kto zorganizował ucieczkę.
Aplikacja 19 Crimes: jak ożywają etykiety
Marka wykorzystuje na etykietach rozszerzoną rzeczywistość (AR): na ekranie telefonu postać z portretu „ożywa”. Ożywione etykiety ruszyły w 2017 roku w osobnej aplikacji na telefon. Dziś marka opisuje wersję, która działa w przeglądarce: skanuje się kod QR z kontretykiety, a potem kieruje aparat na etykietę frontową. Butelki różnią się jednak między rynkami, więc kodu QR może na niektórych zabraknąć.
Przestępstwa z listy marki trafiają też na zamknięcia: zależnie od rynku nadruk z jednym z nich jest na korku albo pod zakrętką.
Jak podawać wina 19 Crimes
Szwedzki monopol Systembolaget zaleca podawać Red Blend w temperaturze 16-18°C. Cabernet Sauvignon w wersji sprzedawanej w Kanadzie ma 14,5% alkoholu, a Red Blend w wersji norweskiej 13,5%. Białe Chardonnay i Sauvignon Block podaje się chłodniejsze od czerwonych.
Przy jedzeniu liczy się też cukier. Monopole w Szwecji i Norwegii podają dla Red Blend z rocznika 2024 od 10 do 12,4 g na litr, a kanadyjski monopol LCBO dla Cabernet około 3 g. Dlatego Red Blend proponujemy do słodkawych, lekko pikantnych sosów, na przykład barbecue, wytrawny Cabernet do steku i innych mięs z grilla, a oba białe wina do drobiu, ryb i sałatek.
Wina 19 Crimes na naszej półce
Mamy pięć win marki, dwa czerwone i dwa białe z Australii oraz czerwone z Kalifornii, a cena każdej butelki i jej dostępność są na karcie produktu.
19 Crimes Red Blend, z portretem Johna Boyle'a O'Reilly'ego, to kupaż czerwonych szczepów z South Eastern Australia. Proporcje, a nawet same szczepy, różnią się w zależności od rynku i rocznika: w Norwegii rocznik 2024 to przede wszystkim shiraz z merlotem, a w Kanadzie sprzedaje się wersję z przewagą grenache.
19 Crimes Cabernet Sauvignon to czerwone wytrawne wino z Australii z portretem Michaela Harringtona. Wersja sprzedawana w Kanadzie powstaje w całości z cabernet sauvignon, ma 14,5% alkoholu i około 3 g cukru na litr. Jako region podaje się South Eastern Australia, a w niektórych wersjach South Australia.
19 Crimes Chardonnay to białe wytrawne wino z Australii. Na stronie marki występuje dziś jako Hard Chard, z portretem Jane Castings.
19 Crimes Sauvignon Block to białe wytrawne wino z Australii ze szczepu sauvignon blanc. W nazwie zamiast „blanc” jest „block”, co po angielsku kojarzy się z blokiem więziennym. Według listy postaci, którą publikuje marka, na etykiecie jest Michael Moore.
19 Crimes Cali Red Snoop Dogg to czerwone wytrawne wino z Kalifornii, które marka robi od 2020 roku we współpracy z raperem Snoop Doggiem. Podstawą jest petite sirah [pe-tit si-ra] z dodatkiem zinfandela i innych szczepów, a proporcje zmieniają się z rocznika na rocznik. W 2021 roku było to 65% petite sirah, 30% zinfandela i 5% merlota.
Pozostałe wina z Australii są w dziale z winami australijskimi.
Najczęstsze pytania
Kto produkuje wino 19 Crimes?
Koncern Treasury Wine Estates z Melbourne. Większość win ma oznaczenie South Eastern Australia, a część gamy powstaje w Kalifornii.
Skąd nazwa 19 Crimes?
Od 19 przestępstw, za które według marki zamiast kary śmierci groziła zsyłka do Australii. Ta liczba to wybór marketingowy, bo zsyłką karano za znacznie więcej czynów.
Kto jest na etykietach 19 Crimes?
Prawdziwi zesłańcy, w większości irlandzcy więźniowie polityczni. Na Red Blend jest John Boyle O'Reilly, na Cabernet Sauvignon Michael Harrington.
Czy do etykiet 19 Crimes potrzebna jest aplikacja?
Według marki już nie: skanuje się kod QR z kontretykiety i kieruje aparat na etykietę frontową. Osobna aplikacja działała na początku, od 2017 roku. Wersje butelek różnią się jednak między rynkami, więc kodu QR może na niektórych zabraknąć.
Czy 19 Crimes Red Blend jest słodkie?
Do win słodkich mu daleko, choć cukier resztkowy da się wyczuć: w wersjach sprzedawanych w Szwecji i Norwegii rocznik 2024 ma od 10 do 12,4 g na litr. Cabernet Sauvignon ma go wyraźnie mniej, około 3 g na litr.
Co jest na korku 19 Crimes?
Nadruk jednego z 19 przestępstw. Zależnie od rynku jest na korku albo pod zakrętką.
Ilu skazańców zesłano do Australii?
W latach 1788-1868 ponad 160 tys. Brytyjskie archiwa narodowe podają nieco ponad 160 tys. osób, Muzeum Narodowe Australii ponad 162 tys., a UNESCO około 166 tys., więc dokładna liczba zależy od źródła.
Źródła
- VinePair, 10 Things You Should Know About 19 Crimes - właściciel marki, rok startu, wina z Kalifornii i skład Cali Red w 2021 roku.
- M/C Journal, Making Light of Convicts: Branding «Bubbly» with Offender Images - artykuł Jenny Wise i Lesley McLean z 2021 roku: krytyka listy 19 przestępstw i sposobu pokazywania zesłańców, początki ożywionych etykiet, inna data startu marki.
- 19 Crimes, The 19 Crimes - lista przestępstw, za które według marki groziła zsyłka.
- 19 Crimes, AR Landing Page - postaci przypisane do poszczególnych win, nazwa Hard Chard i działanie ożywionych etykiet.
- 19 Crimes, The Crew - pochodzenie postaci z etykiet.
- The National Archives, Transportation to Australia - zsyłki do Ameryki na mocy ustawy z 1718 roku, przejście na Australię po 1776 roku i przestępstwa karane zsyłką.
- The National Archives, Criminal transportation - długość wyroków i liczba zesłańców.
- National Museum of Australia, Convict transportation ends - liczba zesłańców i ostatni statek, Hougoumont.
- National Museum of Australia, Convict transportation peaks - Pierwsza Flota, szczyt zsyłek w 1833 roku i najczęstsze przestępstwa.
- UNESCO, Australian Convict Sites - liczba zesłańców i wypieranie Aborygenów.
- National Library of Australia, Transportation & arrival - udział Irlandczyków wśród zesłańców.
- Wikipedia, John Boyle O'Reilly - życiorys, wyrok i ucieczka w 1869 roku.
- Wikipedia, Catalpa rescue - przebieg ucieczki z 1876 roku i jej organizatorzy.
- Systembolaget, 19 Crimes Red Wine - apelacja, cukier resztkowy i temperatura podawania rocznika 2024.
- Vinmonopolet, 19 Crimes Red 2024 - skład, alkohol i cukier resztkowy wersji sprzedawanej w Norwegii.
- SAQ, 19 Crimes Shiraz/Grenache/Mataro - skład kupażu sprzedawanego w Kanadzie.
- LCBO, 19 Crimes Cabernet Sauvignon - skład, alkohol, cukier resztkowy i region wersji sprzedawanej w Kanadzie.
- Business Wire, Entertainment Icon Snoop Dogg and 19 Crimes Expand Cali Wine Collection with New Silky Red Blend, Cali Smooth - początek Cali Red w 2020 roku.
- Cali by Snoop, 19 Crimes Cali Red - obecny skład Cali Red.
- Wine Economist, Outlaw Wine? 19 Crimes Succeeds by Breaking All the Wine Marketing Rules - nadruki z przestępstwami na korkach.
- BusinessWorld, Is it criminal to like this wine? - nadruki pod zakrętkami i sprzedaż win marki na Filipinach.
Sprzedaż alkoholu wyłącznie osobom pełnoletnim. Oferta dla osób 18+.
