Chińskie wino: regiony, szczepy i zakopane winorośle

Chiny robią coraz mniej wina, ale najlepsze chińskie butelki zdobywają medale na międzynarodowych konkursach. Według Międzynarodowej Organizacji Winorośli i Wina (OIV) w 2025 roku kraj wyprodukował 2,2 mln hektolitrów wina, trzy razy mniej niż w 2020 roku. W tym samym roku chińskie wina po raz pierwszy dostały na konkursie Decanter World Wine Awards [di-ken-ter łerld łajn e-łordz] wyróżnienie Best in Show. Najwięcej winorośli uprawianej na wino ma region Ningxia [ning-sia]. Na północy Chin krzewy co roku zimują przysypane ziemią.

Ile wina robią Chiny

Szczyt produkcji przypadł na 2012 rok, gdy Chiny były piątym producentem wina na świecie. W 2020 roku zrobiły 6,6 mln hl, w 2025 już tylko 2,2 mln hl, co dało im 18. miejsce. Gruzja wyprodukowała w tym samym roku 2,6 mln hl, więcej niż Chiny. OIV łączy spadek ze słabym popytem w kraju i ze zwrotem branży ku droższym winom.

Wina pije się tam więcej, niż się go robi. Spożycie wyniosło w 2025 roku 4,8 mln hl (11. miejsce na świecie), a import 2,1 mln hl, najwięcej z Australii.

Powierzchnia winnic robi większe wrażenie: 733 tys. ha w 2025 roku, trzecie miejsce na świecie. OIV liczy w niej jednak wszystkie winnice, także te z winogronami do jedzenia. W 2024 roku Chiny zebrały 17,0 mln ton winogron, z czego 14,2 mln ton to winogrona stołowe. Na wino zostaje więc mniej niż jedna piąta zbiorów.

Od 14 listopada 2024 roku Chiny należą do OIV. W październiku 2026 roku w Yinchuanie w Ningxii odbędzie się 47. Światowy Kongres Winorośli i Wina, pierwszy w Chinach i w całej Azji.

Od Jiahu do Changyu: krótka historia

Najstarszy chemicznie potwierdzony napój z udziałem winogron pochodzi z Chin, ze stanowiska archeologicznego Jiahu, z około 7000 roku p.n.e. Oprócz winogron zawierał jednak ryż, miód i głóg. Europejska winorośl rosła w Xinjiangu [sin-dziang] już około 2300 lat temu.

W 1892 roku Zhang Bishi [dżang bi-szy] założył w Yantai [jen-taj], w prowincji Shandong, firmę Changyu [czang-ju]. Sprowadził z USA i Europy ponad 500 tys. sadzonek winorośli. Changyu działa do dziś. W 1980 roku w Tianjinie powstała spółka Dynasty, pierwsza w chińskiej branży winiarskiej z udziałem zagranicznego partnera.

Chińskie regiony winiarskie

Decanter China podaje, ile hektarów winorośli uprawianej na wino miały w 2023 roku poszczególne regiony:

• Ningxia - ok. 40 000 ha,
• Xinjiang - 20 000 ha,
• Shandong - 17 000 ha,
• Gansu - ok. 10 000 ha,
• Hebei - 8700 ha.

Ningxia

Winnice leżą u wschodniego podnóża gór Helan, na wysokości 1000-1200 m, i dostają około 200 mm deszczu rocznie. Na zachód od gór ciągnie się pustynia Tengger, a na wschód nawadniana równina nad Żółtą Rzeką.

Według nowszych danych serwisu Vino Joy region ma ok. 40 400 ha winnic, blisko 40 procent chińskiej winorośli uprawianej na wino, i 131 winiarni. Serwis CGTN szacuje roczną produkcję regionu na ok. 140 mln butelek. Od 2013 roku Ningxia ma własną klasyfikację winiarni: pięć klas i ocenę co dwa lata, a winiarnie z najwyższej klasy sprawdza się co dziesięć lat.

Shandong

W Shandongu winnice skupiają się wokół Yantai i Penglai. Yantai leży na ok. 37,5° szerokości północnej, a klimat jest tu morski: około 600 mm deszczu rocznie i duże ryzyko chorób winorośli. Oprócz Changyu działa tu Long Dai [lung daj], winnica należąca do właściciela Château Lafite Rothschild [sza-to la-fit rot-szyld]. Jej nazwę ogłoszono w lipcu 2019 roku, a dwa miesiące później trafił do sprzedaży rocznik 2017. Producent podaje, że winnica ma dziś ponad 40 ha na około 600 tarasach.

Hebei

Hebei ma dwa główne ośrodki. Huailai leży na północny zachód od Pekinu i to tu w 2001 roku trafił do Chin marselan [mar-se-lą]. Drugi, Jieshishan, znajduje się nad Morzem Bohai. W prowincji działa COFCO Great Wall [kof-ko grejt łol].

Xinjiang

Xinjiang, po polsku Sinciang, ma najwięcej winorośli w Chinach, przede wszystkim odmian stołowych i tych na rodzynki. W Turfanie spada mniej niż 20 mm deszczu rocznie.

Yunnan i Tybet

W Yunnanie [jun-nan] winnice leżą na wysokości 1600-2800 m. Tu powstaje Ao Yun [ao jun], wino Moët Hennessy [mo-et e-ne-si] z grupy LVMH, z 314 działek o łącznej powierzchni ok. 28 ha, położonych na wysokości 2200-2600 m u stóp góry Meili. Pierwszy rocznik pochodzi z 2013 roku. W Tybecie leży winnica, którą Księga rekordów Guinnessa uznała w 2018 roku za najwyżej położoną na świecie: 3563-3632 m n.p.m.

Gansu i Liaoning

W Gansu winnice ciągną się wzdłuż Korytarza Hexi. W Liaoningu z odmiany vidal robi się wina lodowe.

Winorośl, która zimuje pod ziemią

Na północy Chin krzewy co roku przykrywa się na zimę ziemią, bo inaczej nie przetrwałyby mrozów, a wiosną się je odsłania. W Ningxii leżą pod ziemią mniej więcej od listopada do marca. Zakopywać ich nie trzeba na wybrzeżu Shandongu, w dolinie Yili w Xinjiangu ani w Yunnanie.

W Ningxii po zimie przychodzi drugie zagrożenie: według Decanter China największym problemem winnic u podnóża gór Helan są wiosenne przymrozki.

Szczepy: cabernet sauvignon, cabernet gernischt i marselan

Decanter China podaje, które odmiany sadzi się w Chinach najczęściej (stan na 2023 rok):

• czerwone: cabernet sauvignon [ka-ber-ne so-wi-nion], merlot, cabernet gernischt [ka-ber-ne ger-niszt], marselan i syrah,
• białe: chardonnay, vidal i welschriesling.

Cabernet gernischt, czyli carménère

Cabernet gernischt, po chińsku shelongzhu, trafił do Changyu około 1892 roku. José Vouillamoz, współautor książki „Wine Grapes” z 2012 roku, opisał badania DNA, według których to carménère [kar-me-ner], choć część winiarzy ten wynik kwestionuje.

Marselan

Marselan to francuska krzyżówka cabernet sauvignon i grenache. Wyhodował ją w 1961 roku Paul Truel [pol try-el] z instytutu INRA. Odmiana jest odporna na mączniaka prawdziwego i szarą pleśń. W Chinach rośnie od 2001 roku, a Decanter China widzi w niej kandydatkę na szczep-wizytówkę chińskiego wina.

Medale i degustacje w ciemno

W 2011 roku wino Jia Bei Lan [dzia bej lan] 2009 z winiarni Helan Qingxue [he-lan ćing-siue] w Ningxii zdobyło na Decanter World Wine Awards nagrodę International Trophy, pierwszą w historii chińskiego wina.

W Pekinie 14 grudnia 2011 roku odbyła się nieformalna degustacja w ciemno: pięć win z Ningxii przeciw pięciu winom z Bordeaux. Wina z Ningxii zajęły cztery z pięciu pierwszych miejsc.

Na Decanter World Wine Awards 2025 Chiny dostały od razu dwa wyróżnienia Best in Show: dla wina z Ningxii i dla wina z Yantai. Rok później chińskie wina zdobyły na tym konkursie 214 medali, w tym platynowe dla Ningxii i, po raz pierwszy, dla Yunnanu.

Ten sam szczep w wersji z Chile

Chińskich win nie mamy dziś w ofercie. Według badań DNA cabernet gernischt to jednak ta sama odmiana co chilijskie carménère, więc ten szczep można poznać w wersji z Chile.

Ventisquero Grey Carmenere Maipo Valley

89,99 zł

Ventisquero Grey Carmenere to wytrawne carménère z doliny Maipo w Chile. Butelka pokazuje, jak ten szczep wypada w chilijskim wydaniu. Chińskie wino z tego szczepu powstaje w innym klimacie i może smakować inaczej.

Więcej butelek z tego kraju jest w kategorii wina chilijskie.

Najczęstsze pytania

Ile wina produkują Chiny?

Według OIV w 2025 roku Chiny wyprodukowały 2,2 mln hl wina i zajęły 18. miejsce na świecie. W 2020 roku było to 6,6 mln hl, a w rekordowym 2012 roku kraj był piątym producentem świata.

Który chiński region winiarski jest największy?

Ningxia, jeśli liczyć winorośl uprawianą na wino: ok. 40 400 ha i 131 winiarni. Najwięcej winorośli w ogóle ma Xinjiang, głównie odmian stołowych i na rodzynki.

Czym jest cabernet gernischt?

Odmianą, która trafiła do firmy Changyu około 1892 roku. Według badań DNA to carménère, choć część winiarzy to kwestionuje.

Dlaczego w Chinach zakopuje się winorośl?

Żeby krzewy przetrwały mroźną zimę: na północy kraju przykrywa się je ziemią, w Ningxii mniej więcej od listopada do marca. Nie trzeba tego robić na wybrzeżu Shandongu, w dolinie Yili ani w Yunnanie.

Czy chińskie wina zdobywają nagrody?

Tak. W 2011 roku wino z Ningxii zdobyło na Decanter World Wine Awards nagrodę International Trophy, w 2025 roku dwa chińskie wina dostały tam wyróżnienie Best in Show, a w 2026 roku Chiny zdobyły na tym konkursie 214 medali, w tym pierwszą platynę dla Yunnanu.

Czy w Cruvino kupię wino z Chin?

Na razie chińskich win nie mamy w ofercie. Cabernet gernischt to według badań DNA carménère, więc ten szczep można poznać w winie z Chile, na przykład w Ventisquero Grey Carmenere z doliny Maipo.

Źródła

• OIV, State of the World Wine Sector in 2025 - produkcja, spożycie, import i powierzchnia winnic w 2025 roku.
• OIV, OIV Statistical Brief: Wine, Table Grapes & Dried Grapes in 2024 - zbiory winogron w 2024 roku, w tym winogron stołowych.
• Gambero Rosso International, It's official: China joins the International Organisation of Vine and Wine - przystąpienie Chin do OIV.
• OIV, Registration is now open for the 47th World Congress of Vine and Wine - kongres w Yinchuanie w październiku 2026 roku.
• PNAS (P. McGovern i in.), Early Neolithic wine of Georgia in the South Caucasus - napój z Jiahu z ok. 7000 roku p.n.e.
• Decanter China (Li Demei), China - regiony, powierzchnie winnic w 2023 roku, najczęściej sadzone odmiany, zakopywanie krzewów, Dynasty, winnica w Tybecie.
• Changyu, History of Changyu - założenie firmy w 1892 roku i sprowadzenie sadzonek.
• Grape Wall of China, Syrah-ously: What's the deal with China's Cabernet Gernsicht? - spór o tożsamość cabernet gernischt.
• Wikipedia, Marselan - pochodzenie i odporność odmiany.
• Decanter China, Marselan: Why it could be a «signature grape» of Chinese wines - marselan w Chinach od 2001 roku.
• Vino-Joy News, Ningxia's Helan Mountain East Foothills Showcase at ProWein As Exports Surge - powierzchnia winnic i liczba winiarni w Ningxii.
• CGTN, Vineyards beneath Helan Mountains drive growth in Ningxia - roczna produkcja butelek w Ningxii.
• Decanter China, Ningxia releases latest winery classification listing - zasady klasyfikacji winiarni w Ningxii.
• Decanter, Lafite Rothschild owner reveals Chinese winery name - nazwa Long Dai i premiera rocznika 2017.
• Domaines Barons de Rothschild (Lafite), Domaine de Long Dai - powierzchnia winnicy Long Dai.
• LVMH, Ao Yun - winnica Ao Yun w Yunnanie.
• Decanter, Chinese wine wins top honour at Decanter World Wine Awards - International Trophy dla Jia Bei Lan 2009.
• Grape Wall of China, Grace under pressure: Ningxia tops Bordeaux in Beijing wine challenge - degustacja w ciemno w Pekinie, 14 grudnia 2011 roku.
• Decanter, China Breaks New Ground at Decanter World Wine Awards 2025 with Two Best in Show Wins - pierwsze wyróżnienia Best in Show dla win z Chin.
• Decanter China, 2026 Decanter World Wine Awards: Yunnan claims first Platinum as Ningxia leads China's Gold medal tally - wyniki chińskich win na konkursie w 2026 roku.

Sprzedaż alkoholu wyłącznie osobom pełnoletnim. Oferta dla osób 18+.